Wrzody żołądka u koni

Wysłane Przez: Maciej Mucha W: Żywienie Na: niedziela, listopad 11, 2018 Komentarz: 0 Trafienie: 145

 

Wrzody żołądka u koni- leczenie, profilaktyka, żywienie

Coraz częściej słyszymy w naszej stajni lub od znajomych jeźdźców o problemie choroby wrzodowej u koni. Ten temat jest bardzo popularny, ponieważ około 80% koni sportowych cierpi na tą chorobę. Jest to spowodowane żywieniem oraz użytkowaniem koni, które odbiega od ich natury. Rzadziej zapadają na nią konie rekreacyjne oraz nieużytkowane sportowo jednak i tak choroba wrzodowa występuje u około 60% osobników.

Czym są wrzody u koni?

Koński żołądek składa się z części gruczołowej i bezgruczołowej. Część gruczołowa wydziela w sposób stały kwasy żołądkowe, ponieważ w naturze konie pobierały pokarm regularnie. Kwasy żołądkowe są buforowane dzięki ślinie konia, która jest wydzielana gdy koń pobiera pasze objętościowe  np. siano. Żołądek pokrywa błona śluzowa, która chroni go przed działaniem kwasów żołądkowych. Jeśli z jakiegoś powodu zostaje zachwiana ta równowaga, błona śluzowa ulega osłabieniu oraz jest podatna na działanie kwasu żołądkowego. Wtedy następuje jej podrażnienie, które może prowadzić do nadżerek w żołądku a następnie do uszkodzenia czyli wrzodów żołądka.

Przyczyny choroby wrzodowej u koni?

Choroba wrzodowa u koni najczęściej jest spowodowana złą dietą, stresem, intensywnymi treningami oraz lekami.

- Dieta

Jak wcześniej wspomnieliśmy wrzody u koni są spowodowane w dużej mierze złą dietą. W dzisiejszych czasach konie nie pobierają tak często pokarmu jak kiedyś w ich naturalnych warunkach. W pensjonatach możemy zauważyć, że konie są karmione paszą treściwą i objętościową  2-3 razy dziennie. Co zdecydowanie odbiega od ich naturalnej diety przez co mechanizmy zostają zachwiane. Większość koni sportowych przyjmuje również duże ilości pasz treściwych takich jak pasze i owies, które mają wysoki poziom węglowodanów. Dodatkowo są podawane w dużych ilościach na 1 posiłek co wpływa negatywnie na żołądek konia.  Inaczej za to traktujemy pasze objętościowe czyli siano, w pensjonatach można zauważyć tendencję do oszczędzania na sianie, które jest rekompensowane sypaniem owsa od serca. W ten sposób nasz koń pobiera za dużą ilość pasz treściwych (otrzymuje zbyt dużo węglowodanów)  a zbyt małą ilość pasz objętościowych i nie jest w stanie wytworzyć tyle śliny aby zneutralizować działanie kwasów żołądkowych. Taki typ żywienia jest stosowany u większości koni. Konie są również rzadziej puszczane na trawiaste padoki a częściej trzymane w boksie. Na pastwisku koń jest w stajnie w sposób naturalny pobierać pokarm i wytworzyć odpowiednią ilość śliny.

- Stres 

Kolejnym czynnikiem wywołującym wrzody u koni jest stres. Szczególnie stresujące dla koni są wyjazdy na treningi, transport oraz zmiana stajni.  Podczas sytuacji stresowych obniża się regeneracja błony śluzowej, zmniejsza się wydzielanie śluzu  przez co żołądek jest podatny na kwasy żołądkowe i na uszkodzenie.

- Treningi 

Również intensywne treningi mają wpływ na powstawanie wrzodów u koni. Podczas szybszego ruchu część bezgruczołowa żołądka jest zalewana przez kwasy żołądkowe i podrażnia ją.

- Leki 

Wrzody u koni mogą być również spowodowane lekami, które przyjmują. Jeśli nasz koń przyjmuje długotrwale leki przeciwbólowe oraz przeciwzapalne co często zdarza się u koni z kontuzjami oraz zwyrodnieniami stawów, to błona śluzowa żołądka może zostać podrażniona.

Wszystkie te czynniki przyczyniają się do powstawania wrzodów u koni. Jak można zauważyć mamy wpływ na większość z tych czynników a wrzody żołądka u koni są konsekwencją naszych działań i decyzji.

Objawy wrzodów u koni:

- apatia

- nerwowość oraz zgrzytanie zębami podczas podpinania popręgu lub zakładania derki

- niechęć do ruchu

- wodnisty i śmierdzący kał

- niechęć do jedzenia, wybrzydzanie 

- słaba kondycja konia UWAGA!  Wrzody mogą mieć również konie, które nie mają problemu z wagą

- Częste pokładanie się, nawet na padoku

- Częste kolki o niewyjaśnionym podłożu

- nerwowość podczas uciskania konia po bokach

- Podczas sytuacji stresujących koń dostaje biegunek i częściej oddaje kał

- Pogorszenie samopoczucia przy zmianach pogody szczególnie w jesień oraz wiosnę.

 

Należy zwracać uwagę na najsubtelniejsze objawy, bardzo często są one bagatelizowane i dopiero czy regularnych kolkach właściciele dowiadują się, że ich koń ma wrzody a mogły się one już rozwijać od dłuższego czasu

 

Leczenie wrzodów u koni

Przede wszystkim należy wykonać gastroskopię, która wykaże, że nasz koń faktycznie cierpi na chorobę wrzodową żołądka. Często właściciele koni próbują leczyć konia ‘na ślepo’ podając leki obniżające wydzielanie kwasów żołądkowych. Jednak bez określenia stopnia wrzodów takie leczenie może jedynie na chwilę  poprawić stan konia. Ze względu na umiejscowienie wrzodów oraz ich stopień, rodzaj leczenia i jego długość różnią się. Należy pamiętać, że przed gastroskopią należy przegłodzić konia 24 h oraz 6 h przed wyłączyć poidło aby żołądek był dobrze widoczny a dostęp do odźwiernika ułatwiony. Po określeniu stopnia zmian oraz umiejscowienia, lekarz weterynarii dobierze odpowiednią ilość leków obniżających produkcję kwasów, najczęściej jest to omeprazol lub ranitydyna. Właściciele koni jednak zgłaszają lepsze działanie omeprazolu u koni. Po ustaleniu leków z lekarzem weterynarii kluczowe jest ustalenie nowej diety dla konia. Najczęściej wyklucza się zupełnie owies z diety lub przechodzi się na karmienie bez zbożowe. Jeśli chodzi o wykluczenie owsa z diety to na rynku jeździeckim możemy znaleźć pasze, które nie posiadają owsa w składzie np. Niemieckie Pasze Panto. Cała seria pasz Panto nie zawiera owsa więc nadają się dla koni wrzodowych. Należy również szukać pasz, które mają niski poziom węglowodanów oraz wysoki poziom włókna jak np. Panto Formel A. Pasze treściwe należy zdawać jak najczęściej i w małych ilościach. Najlepiej 5 razy dziennie z dodatkiem sieczki z lucerny, która spowolni pobieranie pokarmu i wspomoże wydzielanie śliny u koni. Lucerna dodatkowo neutralizuje pH treści żołądkowej więc zapobiega wrzodom np. Hartog Lucerne- Mix. Powinniśmy podawać ją w stosunku 1:1 z paszą treściwą. Koń powinien mieć również cały czas dostęp do dobrej jakości siana. Dobrym pomysłem jest umieszczenie siana w siatce aby wydłużyć jego pobieranie np. Lincoln Hay Net Hanger. Włókno jest bardzo ważne w diecie koni wrzodowych. Wysoki poziom włókna posiadają pasze objętościowe takie jak siano czy sieczka. Warto również dodawać do diety konia wrzodowego wysłodki buraczane, które również mają wysoki poziom włókna np. Nuba Speedy Beet Mix lub wysłodki z lucerną Baileys Fibre Beet. Aby wspomóc leczenie choroby wrzodowej u koni możemy również podawać zioła. Najczęściej stosowana jest kozieradka, która wspomaga leczenie np. Lincoln Fenugreek and Garlic lub mięta Lincoln Mint, która działa łagodząco na cały układ pokarmowy konia. Koniom z wrzodami również podaje się coraz częściej rokitnik, który uśmierza ból spowodowany wrzodami oraz przyspiesza ich gojenie. Ważnym aspektem żywienia konia wrzodowego jest regularne podawanie śluzu z siemienia lnianego lub meszu np. Nuba Classic Mash, śluz powleka błonę śluzową żołądka konia i chroni ją przed podrażnieniami.  Musimy pamiętać, że może zaistnieć potrzeba aby wprowadzić powyższe zmiany żywieniowe na stałe, ponieważ wrzody u koni lubią o sobie dawać znać co jakiś czas szczególnie podczas jesieni oraz wiosny.

Profilaktyka wrzodów u koni?

- Należy ograniczyć stres konia lub podawać suplementy uspokajające np. Lincoln Pro Mag Calmer

- Koń powinien mieć stały dostęp do siana

- Unikać pasz z wysokim poziomem węglowodanów

- Jeśli koń dostaje owies najlepiej poszukać pasz bez owsa

- Do każdego posiłku treściwego należy dodać sieczkę z lucerny

- Ostrożnie podawać leki przeciwbólowe i przeciwzapalne (gdy jest to koniecznie warto podawać regularnie siemię lniane aby ochronić żołądek konia)

- Wprowadzać wszystkie zmiany żywieniowe stopniowo, nawet zmiany balotów siana

- Nie przekarmiać konia paszami treściwymi

- Koń powinien mieć dostęp do pastwiska

- Chwilę przed treningiem możemy podawać 2 garści sieczki z lucerny aby zneutralizować działanie kwaśnej treści na część bezgruczołową

- Skarmiać pasze treściwe w małej ilości i często

Komentarze

Zostaw komentarz